MARCOMissue Dilemma bij communicatie over (on)veiligheid

Antwoord op vraagstukken waar je als communicatie of marketing professional mee te maken kunt
krijgen. MARCOMmagazine geeft je de kans om drie gerenomeerde ZZP’ers jouw vraag op het gebied van
marketing of communicatie voor te leggen. Heb je een vraag, stuur hem dan op naar Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

Het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam (OBR) initieert, investeert en werkt samen met de markt voor een sterke
economische en ruimtelijke ontwikkeling van Rotterdam. Het OBR is onderdeel van de gemeente Rotterdam en is
werkzaam in drie sectoren: vastgoed, gebiedsontwikkeling en economie. Deze laatstgenoemde sector concentreert zich op:
– Voorrang voor ondernemerschap en innovatie;
– Rotterdam economisch concurrerend te houden;
– Versterking van de lokale economie.

Bij het OBR werken 570 mensen. De afdeling Communicatie is een stafafdeling en heeft 15 vaste krachten in dienst,
5 ingehuurde krachten en 2 stagiaires.

Veilig Ondernemen
Vanuit de sector Economie zijn sinds 2002 onder regie van het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam
in samenwerking met diverse deelgemeenten en ondernemers verschillende (pilot)projecten Veilig
Ondernemen gestart. De aanpak van onveiligheid in winkelgebieden en op bedrijventerreinen staat
hoog op de agenda bij het college van B&W: in 2010 moeten alle winkelgebieden en bedrijventerreinen
in Rotterdam meetbaar veiliger zijn.

Communicatiedillema
Een terugkerend dilemma bij communicatie over (on)veiligheid is toch steeds weer hoe een boodschap
over te brengen zonder dat het direct lijkt alsof onveiligheid orde van de dag is. In plaats van mensen
onnodig ongerust te maken of ze een onveilig gevoel te geven, is bewust maken uiteindelijk het doel.
Daaruit is de volgende probleemstelling ontstaan:

“Hoe maak je ondernemers bewust zonder ze ongerust te maken als het gaat om veilig ondernemen?”

Harold Ijskes zegt ‘Veiligheid in winkelgebieden en op bedrijventerreinen is één van de belangrijkste
voorwaarden voor een goed ondernemersklimaat en moet daarom serieus worden genomen.
Zeker nu het economisch tegen zit, is dit enorm belangrijk!’ (On) veiligheid is ook voor ondernemers een
breed begrip, waaronder een heel scala aan deelonderwerpen valt. Denk maar eens aan inbraken,
overvallen en fraude, maar ook vervuiling, parkeeroverlast, kapotte verlichting, hondenpoep
en slechte bestrating spelen een rol. Hierbij hebben meerdere (overheids-) diensten een rol
om tot een adequate oplossing te komen. Een integraal communicatieplan met heldere
communicatielijnen is hierbij noodzakelijk. Hierbij moeten de verschillende diensten samenwerken
en afstemmen over wat en wanneer zij communiceren, hierbij rekening houdend met alle
eventuele gevoeligheden en/of tegengestelde belangen. Door het toepassen van één communicatiecampagne
met één uniforme boodschap, worden ondernemers niet alleen geïnformeerd over veiligheidsrisico’s,
de maatregelen die de overheid neemt om deze te beperken dan wel te bestrijden, maar ook de
eigen taken en verantwoordelijkheden van de ondernemers!

Samenwerking tussen de overheden en de ondernemers staat centraal, waarbij het de bedoeling
is, dat er een meerrichtingenverkeer ontstaat, waarbij ook ondernemers over veiligheid communiceren
naar de overheid (en onderling). Een ‘eerlijke’ en nuchtere communicatie, waarbij bestuurders en
ondernemers direct met elkaar in contact komen. Om niet het wiel opnieuw uit te vinden, maar om
waar mogelijk gebruik gemaakt van bestaande initiatieven en projecten (ook uit het verleden).

Pierre Wimmers zegt De ongerustheid van de ondernemers lijkt me niet het grootste probleem.
Angstige mensen worden in het algemeen geen ondernemer. Als het om preventieve zaken gaat
zoals het verbeteren van het hang- en sluitwerk en veiligheidsschermen voor de ramen in een buurt
waar tot op dat moment weinig aan de hand is zullen de daar gevestigde ondernemers zich echt niet zich
achter de toonbank verstoppen na het lezen van de beschikbare folders. Ondernemers worden wel
ongerust als zij hun op praktijk gestoelde reële onveiligheidsgevoelens niet kwijt kunnen of niet serieus genomen
worden. In de praktijk blijkt dat het de ondernemers nogal wat moeite kost om het lokale bestuur helder
te maken dat hun wijk, buurt, stadsdeel uitverkoren is door het boevengilde.
Pas als na verloop van tijd ook de politiecijfers duidelijk maken dat het niet om subjectieve onveiligheidsgevoelens
gaat en de druk veelal met behulp van de media richting politiek bestuur voldoende is opgevoerd volgen er acties.
De koppen in de kranten zullen op dergelijke momenten weinig geruststellend zijn. In de communicatie loop je dan
al een behoorlijk stuk achter de feiten aan.

Als we er vanuit gaan dat de ondernemers inmiddels een hotline met het bestuur hebben is de primaire doelgroep
voor communicatie vooral het winkelend publiek. Die moet je zeker wel geruststellen. Een winkelcentrum waar klanten
angstig weg blijven houdt het immers niet zolang vol, winkels komen leeg te staan, verloedering en vervuiling liggen
op de loer. En dat vergroot de onveiligheid weer. Bouwers, ontwikkelaars en vastgoedeigenaren doen er dan ook
verstandig aan op voorhand al communicatiekanalen te openen tussen de vastgoedgebruikers, het lokale bestuur en
de plaatselijke politie. Door een regelmatige afstemming en een open en constructief onderling overleg tussen betrokken
partijen kunnen al veel misverstanden (en dus onrust) worden voorkomen.

Pieter Ton zegt Hoe maak je mensen bewust van de gevaren van de Mexicaanse griep zonder ze ongerust
te maken over deze ziekte? Hoe maak je mensen bewust van het nut van een brandmelder zonder ze
ongerust te maken over de gevolgen van een brand? Dat lukt niet, en dat is misschien maar goed ook.
Want een beetje gezonde ongerustheid leidt tot verhoging van de actiebereidheid. Maar hoe voorkom je dat die
ongerustheid doorslaat?

In mijn optiek informeer je ondernemers over veilig ondernemen zonder dat het angstzweet ze uitbreekt door
de volgende aanpak te hanteren:

• Ondernemers participeren
Kies de persoonlijke aanpak. Flyers, advertenties en posters komen later wel. Laat ondernemers meedenken en meedoen.
Activeer de ondernemersvereniging, houd bijeenkomsten. Gebruikde tips. Vraag ondernemers ook hoe zij geïnformeerd
willen worden. Natuurlijk venten we meteen uit dat veilig ondernemen ook voor het college van B&W topprioriteit heeft.
En dat de eerste verbeteringen zichtbaar zijn.

• Ondernemers als boodschapper
Om het bereik te vergroten is het op een later moment wellicht handig om (ook) voor een mediale aanpak te kiezen.
We laten de boodschap dan niet vertellen door een politieagent, (gewezen) crimineel of zojuist overvallen winkelier.
Maar wel door een ondernemer die er binnen de normale grenzen alles aan heeft gedaan om te voorkomen dat er wordt
ingebroken. Of dat ‘ie wordt overvallen. De ondernemer vertelt dus het verhaal. Hij (of zij, uiteraard) heeft het dan niet
over het stijgende of dalende aantal inbraken of overvallen.

Praat niet in termen van (on)veiligheid. Maar wel over het feit dat hij zich veel geruster voelt nu hij een aantal maatregelen
heeft genomen om inbraken en overvallen te voorkomen. De oplossingen en de positieve gevolgen daarvan voor het
dagelijkse leven van een ondernemer staan dus centraal. Mede mogelijk gemaakt door de gemeente, natuurlijk.

Harold IJskes werkt ruim tien jaar als senior communicatiespecialist
binnen de overheid en non-profitorganisaties, bij onder andere de
Nationale Postcode Loterij, RTV Noord-Holland, AT5, KRO en RKK. Na een
aantal jaar werkzaam geweest te zijn als senior communicatieadviseur
bij het Energieonderzoek Centrum (ECN) heeft IJskes besloten als freelancer
zelfstandig door te gaan, met opdrachtgevers als de provincies Noord-Holland
en Brabant, stadsdeel Centrum van de gemeente Amsterdam en Rijkswaterstaat.
Meer informatie www.ijprom.nl

Pierre Wimmers studeerde aan de Witte Lely in Amsterdam en vervolgde
zijn opleiding aan de Erasmus Universiteit. In Utrecht ronde hij later de postdoc
leergang manager communicatie met goed gevolg af. Hij werkt al meer dan 25 jaar
bij, voor of vanwege de overheid. De laatste jaren via zijn eigen bedrijf PR@
Work als interim communicatieadviseur bij, met name grotere stedelijke vernieuwings-
operaties en infra-projecten. De eerste jaren in diverse functies bij de gemeente
Amsterdam (o.a. als wethouder in een stadsdeel), daarna bij het rijk en vervolgens
bij communicatieadviesbureaus.

Pieter Ton heeft na zijn studie Communicatie bij verschillende adviesbureaus
gewerkt. En voor de regionale en Rijksoverheid talloze opdrachten uitgevoerd.
Vanaf 2008 werkt hij als zelfstandige. Op dit moment helpt hij de gemeente
Den Haag bij de krachtwijkencommunicatie. En maakt hij onderdeel uit van de
Rijksbrede communicatiepool.
Meer weten? www.freecollective.nl.